Жұмыстағы әртүрлі міндеттер үшін ағылшын тілінің қандай деңгейі керек, іскерлік хаттар мен онлайн-кездесулерге арналған тіркестер, сұхбаттағы жиі сұрақтар және тілді жетілдіру жоспары.
Жұмыстағы міндеттердің көбіне — хат алмасуға, онлайн-кездесулерге, құжаттама оқуға — B1–B2 деңгейі жеткілікті. C1 деңгейі халықаралық компанияда келіссөз жүргізетін, презентация жасайтын немесе команданы басқаратындарға керек. Жақсы жаңалық: жұмыс үшін тілдің бәрін білу міндетті емес. Үш дағдыны сенімді меңгеру маңыздырақ: іскерлік хат алмасу, кездесулерде сөйлесу және сұхбаттан өту. Әрқайсысын талдап көрейік.
Жұмысыңызға қандай деңгей керек
Төменде — халықаралық CEFR шкаласы бойынша бағдар. Нақты талаптар компания мен лауазымға байланысты, сондықтан өзіңіз орындайтын міндеттерге қараңыз.
- A2–B1 — қызмет көрсету, туризм, қонақ үй ісі: қонақпен амандасу, қарапайым сұрақтарға жауап беру, жолды немесе ережені түсіндіру.
- B1 — шетелдік серіктестермен кеңседегі жұмыс: қысқа хатты түсіну және жазу, форма толтыру, тапсырыс мәліметтерін нақтылау.
- B1–B2 — IT және инженерлік мамандықтар: құжаттаманы оқу, жұмыс чаттарында жазу, команданың онлайн-кездесулеріне қатысу.
- B2 — халықаралық компаниядағы менеджер: аудармашысыз хат алмасу, кездесулерде міндеттерді талқылау, есеп дайындау.
- C1 — келіссөздер, презентациялар, басшылық қызмет: сендіру, пікір таластыру, әңгімелесушінің реңкі мен астарын сезу.
Деңгейіңізді білмейсіз бе? Тегін онлайн-тест шамамен 10 минут алады, ал A1–C2 шкаласы туралы толығырақ «Ағылшын тілінің деңгейлері» мақаласында жаздық.
Іскерлік хат алмасу: 5 ереже
- Хаттың тақырыбы — мәні туралы. «Question» емес, «Invoice for October — delivery date» деп жазыңыз.
- Бір хат — бір міндет. Сұрақтар бірнешеу болса, оларды нөмірлеңіз.
- Қысқа әрі сыпайы. Ағылшын тіліндегі іскерлік хатта қарапайым сөйлемдер мен сыпайы өтініштер бағаланады: Could you…, Would you mind…
- Келесі қадам түсінікті болсын. Соңында не күтетініңізді және қай мерзімге дейін екенін жазыңыз.
- Жіберер алдында тексеріңіз. Адресаттың атын, тіркемелерді және күндерді қайта қарап шығыңыз.
Әр хатта дерлік пайдалы болатын тіркестер:
- I'm writing to ask about… — …туралы нақтылау үшін жазып отырмын.
- Please find attached… — Тіркемеде…
- Could you please confirm…? — …растай аласыз ба?
- Sorry for the late reply. — Кеш жауап бергенім үшін кешіріңіз.
- I look forward to hearing from you. — Жауабыңызды күтемін.
Онлайн-кездесулер мен жиналыстар
Онлайн-кездесудегі басты қорқыныш — әңгімелесушіні түсінбей, үндемей қалу. Бірнеше дайын тіркес көмектеседі: олар ойлануға уақыт береді және сіздің әңгімеге қатысып отырғаныңызды көрсетеді.
- Could you repeat that, please? — Қайталап жіберіңізші.
- Sorry, you're breaking up. — Кешіріңіз, дауысыңыз үзіліп жатыр.
- Just to make sure I understand… — Дұрыс түсіндім бе, нақтылап алайын…
- Can I add something here? — Бір нәрсе қоссам бола ма?
- Let me share my screen. — Қазір экранымды көрсетемін.
- To sum up, we agreed that… — Қорытындыласақ, біз мынаған келістік…
Ағылшынша түйіндеме: 4 кеңес
- Қысқа болсын. Бір-екі беттен аспауға тырысыңыз.
- Әрекет етістіктері. Тармақтарды responsible for деп емес, managed, launched, reduced, organized сияқты етістіктермен бастаңыз.
- Жалпы сөздің орнына сандар. «Improved sales» емес, «increased sales by 15% in 6 months» деп жазыңыз — егер сізде нақты дерек болса.
- Деңгейіңізді шынайы көрсетіңіз. CEFR бойынша деңгейді (мысалы, B2) немесе емтихан нәтижесін жазыңыз: сұхбатта оны бәрібір тексереді.
Дайын түйіндемені ағылшынды жақсы білетін адамға тексертіңіз: бірінші жолдағы қате әсерді ойлағаннан да көп бұзады.
Ағылшын тіліндегі сұхбат
Сұхбаттағы көп сұрақ қайталанып отырады, сондықтан оларға алдын ала дайындалуға болады. Әдетте мыналарды сұрайды:
- Tell me about yourself. — Өзіңіз туралы айтып беріңіз.
- Why do you want to work here? — Неге бізде жұмыс істегіңіз келеді?
- What are your strengths and weaknesses? — Күшті және әлсіз жақтарыңыз қандай?
- Tell me about a problem you solved at work. — Жұмыста шешкен бір мәселеңіз туралы айтып беріңіз.
- Where do you see yourself in five years? — Бес жылдан кейін өзіңізді кім ретінде көресіз?
Бұрынғы тәжірибе туралы сұрақтарға STAR схемасы ыңғайлы: Situation (жағдай) → Task (міндет) → Action (не істедіңіз) → Result (нәтиже). Осындай 2–3 әңгіме дайындап, оларды бірнеше рет дауыстап айтыңыз және біреуден сізге сұрақ қоюын өтініңіз. Дауыстап жаттығу толқуды едәуір басады.
Жұмысқа арналған ағылшынды қалай жетілдіруге болады
- Деңгейіңізді біліңіз. Тесттен өтіңіз — неден бастау керегі түсінікті болады.
- Тұрақты айналысыңыз. Аптасына екі сабақ айына бір рет ұзақ отырғаннан көп нәтиже береді. Толығырақ — «Ағылшынмен қаншалықты жиі айналысу керек» мақаласында.
- Жұмыс жағдаяттарын жаттықтырыңыз. Тек оқулықтағы жаттығуларды емес, нақты хаттар жазып, онлайн-кездесулер мен сұхбаттарды қайталап көріңіз.
Step to English-тегі ересектерге арналған ағылшын курсында іскерлік ағылшын бар. Сабақтар аптасына 2 рет, 90 минуттан, күндізгі немесе онлайн форматта, 6–8 адамдық топтарда өтеді, ал алғашқы сабақ тегін. Курстың мақсаттарының бірі — жұмыс жиналыстарында еркін сөйлесу және ағылшынша іскерлік хаттар мен есептер жазу.
Компанияларға арналған корпоративтік формат бар. Мысалы, Step Қостанайдағы KIA Qazaqstan зауытының аумағында Glovis топ-менеджерлеріне сабақ береді — толығырақ біздің материалда. Командаңызды оқыту туралы байланыс арқылы келісуге болады.
Тағы оқыңыз
- Ағылшын тілінің деңгейлері
- TOEFL әлде IELTS: Қазақстанда қай емтиханды таңдау керек
- Ересектерге нөлден ағылшын: 6 айлық жоспар
- British және American English: айырмашылығы неде
Жұмысқа арналған ағылшын оқытушымен жаттыққанда тезірек дамиды. Ересектер курсының тегін алғашқы сабағына немесе Қостанайдағы, Екібастұздағы не Ақтөбедегі сынақ сабағына жазылыңыз.
