CEFR шкаласы бойынша ағылшын тілінің деңгейлерінің толық талдамасы — A1, A2, B1, B2, C1, C2. Әрбір деңгей нені білдіреді және өзіңіздің деңгейін қалай анықтау.
«Менде ағылшын тілінің орта деңгейі бар» — тексерілмейтін фраза. Біреу «орта» деп кофе тапсырыс бере білуді есептейді, ал біреу — субтитрсіз сериал көре білуді. Барлығы бір тілде сөйлесуі үшін, ортақ CEFR шкаласы (Common European Framework of Reference) бар — алты деңгейден тұратын бір ғана жүйе: A1, A2, B1, B2, C1, C2. Барлық ірі емтихандар — IELTS, TOEFL, Cambridge, Oxford — және барлық ірі мектептер осы шкаланы пайдаланады.
Бұл мақалада — әрбір деңгей нені білдіреді, сол деңгейде адам не істей алады және өз деңгейіңізді қалай дұрыс анықтауға болады.
CEFR шкаласы: үш саты, алты деңгей
CEFR тіл меңгеруді үш ірі топқа бөледі, әрқайсысы екі деңгейден тұрады:
A — Негізгі пайдаланушы — A1, A2 — бастаушы
B — Тәуелсіз пайдаланушы — B1, B2 — орта және ортадан жоғары
C — Еркін пайдаланушы — C1, C2 — жоғары және кәсіби деңгей
Әрқайсысын толығырақ қарастырайық.
A1 — Beginner (бастаушы)
Ең басы. A1 деңгейінде сіз:
- қарапайым күнделікті фразаларды түсінесіз және қолданасыз;
- өзіңізді таныстыра аласыз, атыңызды, жасыңызды, қайдан екеніңізді айта аласыз;
- таныс тақырыптарда баяу әрі анық сөйлесе қалса, түсінесіз;
- қарапайым жазбалар мен хабарламаларды оқи аласыз.
Мысалы: «Hello, my name is Aizhan. I'm from Kazakhstan. I have two sisters.»
A2 — Elementary (қарапайым)
Сіз қарапайым өмірлік жағдайлармен өзіңіз-ақ жұмыс істей аласыз:
- қарапайым тақырыптарда сөйлесесіз: отбасы, сауда, жұмыс, ауа-райы;
- тамақ тапсырыс бере аласыз, жол сұрай аласыз, сауда жасай аласыз;
- қысқа әрі қарапайым мәтіндер мен хабарламаларды түсінесіз;
- өзіңіз және өз ортаңыз туралы қарапайым сөйлемдермен айта аласыз.
Бұл деңгейде «өмір сүру фразалары» арқылы саяхатқа шығуға болады, бірақ еркін диалог әлі жоқ.
B1 — Intermediate (орта)
Негізгі рубеж — нақ осы жерде шынайы тәуелсіздік басталады:
- таныс тақырыптарда (жұмыс, оқу, демалыс) сөйлеудің негізгі мазмұнын түсінесіз;
- саяхаттағы көптеген жағдайларды өзіңіз шеше аласыз;
- оқиғаларды, армандарды, жоспарларды сипаттай аласыз және пікіріңізді қысқаша негіздей аласыз;
- таныс тақырыптарда қарапайым байланысқан мәтін жаза аласыз.
B1 — тіл жаттаған фразалар жиынтығы болудан қалып, нақты жағдайда жұмыс істей бастайтын деңгей. Көптеген оқу бағдарламалары мен жұмыс орындары үшін жеткілікті шек.
B2 — Upper-Intermediate (ортадан жоғары)
Сенімді дағдылар:
- күрделі мәтіндер мен пайымдау негізіндегі негізгі ойды түсінесіз;
- ана тілінде сөйлейтіндермен еркін әрі кенеттен сөйлесе аласыз, екі жаққа да қиындықсыз;
- толыққанды мәтіндер жазып, өз ұстанымыңызды дәлелдей аласыз;
- фильмдер мен сериалдарды субтитрсіз-ақ негізінен түсінесіз.
B2 — шетелдік университеттерге түсу мен көптеген вакансиялар үшін мақсатты деңгей. IELTS 5.5–6.5-ке сәйкес келеді.
C1 — Advanced (жоғары деңгей)
Еркін әрі икемді тіл меңгеру:
- күрделі әрі ұзын мәтіндерді түсінесіз, астарлы мағынаны байқайсыз;
- сөз таппай қиналмай, кенеттен өз ойыңызды жеткізесіз;
- тілді жұмыста, оқуда және әлеуметтік өмірде икемді әрі тиімді пайдаланасыз;
- күрделі тақырыптарда анық, жақсы құрылымдалған мәтін жаза аласыз.
C1 — үздік университеттер мен кәсіби ортада талап етілетін деңгей. Шамамен IELTS 7.0–8.0-ге сәйкес келеді.
C2 — Proficiency (жетілген деңгей)
Ана тілінде сөйлейтін деңгейге жақын:
- естіген немесе оқыған кез келген нәрсені еркін түсінесіз;
- әртүрлі көздердегі ақпаратты еркін жинақтап, қорытындылай аласыз;
- өз ойыңызды дәл жеткізесіз, күрделі жағдайларда да мағынаның ең нәзік реңктерін байқайсыз.
Бұл «акцентсіз таза ағылшын» дегенді білдірмейді — бұл тілді ана тілі деңгейінде еркін меңгеру дегенді білдіреді.
Өз деңгейіңізді қалай анықтауға болады
Үш тәсіл бар — ең жылдамынан ең дәлдейіне дейін:
Онлайн-тест. Ең жылдам нұсқа: 10–15 минут, сіз CEFR шкаласы бойынша шамамен бағдар аласыз. Қайдан бастау керектігін түсіну үшін ыңғайлы.
Мұғаліммен сөйлесу сұхбаты. Тестке қарағанда дәлірек, өйткені тірі сөйлеуді бағалайды — оны онлайн-тест өлшей алмайды.
Ресми емтихан (IELTS, TOEFL, Cambridge). Нақты деңгейді көрсететін ресми сертификат береді — университеттерге, визаға және жұмыс берушілерге қажет.
Ең негізгісі — осымен аяқталмайды.
👉 Step to English-тен тегін онлайн деңгей тестінен өтіңіз — 10 минут, сіз CEFR бойынша өз деңгейіңізді біліп, қай бағдарламаға сай екеніңізді көресіз.
Деңгейлер арасында ауысу қанша уақыт алады
Тұрақты сабақтар кезінде (аптасына 2–3 рет) келесі деңгейге өту шамамен 100–150 сағат оқуды талап етеді. Яғни нөлден (A1) B2-ге дейінгі жол — орта есеппен 1,5–2,5 жыл жүйелі сабақ. Жылдамдық сабақ жиілігіне, мотивацияға және тілдік ортаға байланысты.
Бұл жолды тезірек әрі «плато» кезеңдерінсіз өту үшін дұрыс дайындалған бағдарлама мен мұғалім уақытты үнемдейді. Ересектерге арналған ағылшын курстарын, балаларға арналған курстарды, ал емтиханға мақсатты дайындалу үшін IELTS және TOEFL дайындығын қараңыз.
