Ұлыбритания, Аустралия және Канадаға оқу мен виза үшін көбіне IELTS керек, АҚШ-қа дәстүрлі түрде TOEFL сұралатын, бірақ қазір көптеген университет екеуін де қабылдайды. Формат, балл, бағаны салыстырамыз.
Ұлыбритания, Аустралия, Канада және Жаңа Зеландия университеттері мен визасы үшін дерлік әрқашан IELTS керек. АҚШ-та бұрын TOEFL сұрайтын, бірақ қазір америкалық университеттер екі емтиханды да қабылдайды — нақты университеттің талабын өзінен тексеріңіз. Төменде — форматтағы, балдардағы және бағадағы айырмашылықты көрсететін тізім, саналы түрде таңдау үшін.
TOEFL пен IELTS: сандар бойынша салыстыру
- Бөлімдер: IELTS — Listening, Reading, Writing, Speaking (4 бөлім). TOEFL iBT — Reading, Listening, Speaking, Writing (сол баптар, реті басқа).
- Ұзақтығы: IELTS — 2 сағат 45 минут (Listening ~30 мин, Reading 60 мин, Writing 60 мин, Speaking 11–14 мин, кейде басқа күні). TOEFL iBT — шамамен 2 сағат (Reading ~30 мин, Listening ~29 мин, Writing ~23 мин, Speaking ~8 мин).
- Баға шкаласы: IELTS — әр бөлім бойынша және жалпы 1-ден 9-ға дейін (band score), 0,5-ке дейін дөңгелектенеді. TOEFL iBT — 2026 жылдың қаңтарынан бастап әр бөлім бойынша 1-ден 6-ға дейін (орташасы 0,5-ке дейін дөңгелектенеді); өтпелі кезеңде (2 жыл) қосымша әдеттегі 0–120 шкаласы бойынша балл да көрсетіледі.
- Speaking форматы: IELTS-те — экзаменатормен тікелей әңгіме (жеке немесе бейнебайланыс арқылы). TOEFL iBT-де — жауаптар микрофонға жазылады, тірі әңгімелесуші жоқ; 2026 жылдан «диктордан кейін қайталау» тапсырмасы қосылды.
- Бағасы: Қазақстанда IELTS әдетте 90 000–105 000 ₸ аралығында, TOEFL iBT — шамамен 175–190 $. Бағалар өзгеріп тұрады, дәл сомасын тіркелу кезінде ielts.kz/britishcouncil.org және ets.org сайттарынан тексеріңіз.
- Қайда тапсыруға болады: IELTS — British Council және IDP арқылы Қазақстанның ірі қалаларында. TOEFL iBT — ETS-тің авторланған орталықтары арқылы (әдетте Алматы мен Астанада, кейде Home Edition онлайн форматында).
TOEFL-де 2026 жылдан не өзгерді
2026 жылдың қаңтарынан ETS TOEFL iBT-ті жаңа шкалаға көшірді — әр бөлім бойынша 1-ден 6-ға дейін, IELTS-тегі 1-ден 9-ға дейінгі балл сияқты. Қорытынды балл — төрт бөлім бойынша орташа мән, 0,5-ке дейін дөңгелектенеді. Іске қосылғаннан кейін тағы екі жыл бойы университеттер мен талапкерлерге ескі 0–120 шкаласы бойынша нәтиже де қосымша көрсетіледі — құжат тапсырғанда шатасу болмас үшін.
Емтихан таңдаудағы 3 жиі қате
- Нақты университеттің немесе виза орталығының талабын тексермей таңдайды — кейбір жағдайда тек бір вариант анық көрсетіледі.
- Емтиханға «жалпы» дайындалады, анық форматқа емес — тікелей Speaking-ге (IELTS) және микрофонға жауапқа (TOEFL) дайындалу әдісі басқа.
- Нәтиженің жарамдылық мерзімін есепте алмайды — IELTS те де, TOEFL те де 2 жыл жарамды, сондықтан ертерек алдын «қорданда» тапсырудың мәні жоқ.
Қалай таңдау керек: университет, виза немесе жұмыс
- Ұлыбритания, Аустралия, Канада, Жаңа Зеландияда оқу — дерлік әрқашан IELTS керек, Ұлыбритания визасы үшін бөлек IELTS for UKVI сұралады.
- АҚШ-та оқу — нақты университеттің сайтынан тексеріңіз: кейбіреуі тек TOEFL қабылдайды, бірақ көбірек университет екі емтиханды да бірдей қабылдайды.
- Шетелде иммиграция және жұмыс — талаптар елге және мамандыққа байланысты, бірақ IELTS дәстүрлі түрде кеңірірек қабылданады.
- Сенімді болмасаңыз — IELTS-тен бастаңыз: оны дерлік жерде таниды, ал TOEFL тек нақты америкалық бағдарламалар үшін гана қажет.
Қанша уақыт дайындалу керек
Step to English дайындық курстарында студенттер орта есеппен 3–6 айда IELTS 6.5–8.5 немесе TOEFL 90–110 балына шығады — бұл Step to English-тегі IELTS пен TOEFL-ге дайындық, оны British Council емтихан алушысы болған тәжірибесі бар мұғалімдер жүргізеді.
Ұқсас мақалалар
IELTS немесе TOEFL-ге дайындалып жатырсыз ба? Step to English-те сынақ сабаққа жазылыңыз — қазіргі деңгейіңізді анықтап, керекті балға дайындық жоспарын құрамыз.
